عفونت قارچی واژن؛ علائم، روش‌های شناسایی و درمان

فلور میکروبی واژن بخش طبیعی و حیاتی دستگاه تناسلی بانوان است و نقش مهمی در حفظ سلامت این ناحیه ایفا می‌کند. ترشحات طبیعی واژن به پاکسازی، حفظ رطوبت و جلوگیری از رشد عوامل بیماری‌زا کمک می‌کنند. با این حال، هرگونه تغییر در رنگ، بو، حجم یا قوام ترشحات می‌تواند نشانه‌ای از بروز مشکل پزشکی مانند عفونت قارچی واژن باشد.

عفونت قارچی واژن معمولاً با خارش، سوزش و ترشحات غیرطبیعی همراه است. اگرچه وجود قارچ‌ها در فلور طبیعی واژن طبیعی است، اما رشد بیش از حد آن‌ها منجر به بروز عفونت می‌شود.

عفونت قارچی واژن چیست؟

شایع‌ترین عامل ایجاد عفونت قارچی واژن، مخمر کاندیدا آلبیکانس (Candida albicans) است. واژن به‌طور طبیعی حاوی مقدار متعادلی از این مخمر و باکتری‌های مفیدی به نام لاکتوباسیلوس‌ها است که تعادل محیط واژن را حفظ می‌کنند.

هر عاملی که این تعادل را برهم بزند، می‌تواند باعث غلبه قارچ کاندیدا و بروز عفونت قارچی واژن شود.

علل اصلی عفونت قارچی واژن

مهم‌ترین عواملی که خطر ابتلا به عفونت قارچی واژن را افزایش می‌دهند عبارت‌اند از:

🔹 تغییرات هورمونی

• بارداری

• دوران قاعدگی

• مصرف قرص‌های ضدبارداری یا هورمون‌درمانی

🔹 مصرف آنتی‌بیوتیک

مصرف طولانی‌مدت یا خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها باعث از بین رفتن باکتری‌های مفید واژن شده و محیط مناسبی برای رشد قارچ‌ها فراهم می‌کند.

🔹 ضعف سیستم ایمنی

افراد مبتلا به:

• دیابت

• HIV

• مصرف‌کنندگان کورتیکواستروئیدها

بیشتر در معرض عفونت قارچی واژن هستند.

🔹 عوامل سبک زندگی

• استرس مزمن

• کمبود خواب

• پوشیدن لباس‌های تنگ و غیرقابل‌تنفس

• استفاده از لباس زیر الیاف مصنوعی

علائم عفونت قارچی واژن

شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• خارش و سوزش شدید واژن

• ترشحات سفید، غلیظ و پنیری‌شکل

• درد یا سوزش هنگام ادرار

• درد هنگام رابطه جنسی

• قرمزی، التهاب و تورم ناحیه تناسلی

اگر عفونت قارچی واژن درمان نشود چه می‌شود؟

عدم درمان به‌موقع می‌تواند منجر به:

• عفونت‌های مکرر و مزمن

• التهاب طولانی‌مدت واژن

• کاهش کیفیت زندگی

• گسترش عفونت به سایر بخش‌های دستگاه تناسلی

طولانی شدن عفونت معمولاً به دلیل درمان ناقص، مصرف نادرست دارو یا وجود بیماری‌های زمینه‌ای رخ می‌دهد.

تفاوت عفونت قارچی و عفونت باکتریایی واژن

تشخیص قطعی تنها توسط پزشک متخصص امکان‌پذیر است.

روش‌های تشخیص عفونت قارچی واژن

پزشک برای تشخیص دقیق از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

• معاینه بالینی

• بررسی علائم ظاهری

• نمونه‌گیری از ترشحات واژن

• ارسال نمونه به آزمایشگاه پاتوبیولوژی

روش‌های درمان عفونت قارچی واژن

🔹 درمان دارویی

داروهای ضد قارچ رایج شامل:

• فلوکونازول (خوراکی)

• کتوکونازول

• شیاف‌ها و کرم‌های واژینال ضد قارچ

• استفاده از محلول ضدعفونی کننده سنیتایزون

این داروها با مهار ساخت غشای سلولی قارچ، رشد آن را متوقف می‌کنند.

🔹 درمان‌های موضعی

• پمادها و کرم‌های ضد قارچ

• فرآورده‌های حاوی عصاره‌های گیاهی با خاصیت ضدالتهابی

🔹 درمان خانگی (کمکی)

این روش‌ها فقط برای کاهش علائم هستند و جایگزین درمان پزشکی نمی‌شوند:

• ماست و محصولات پروبیوتیک

• روغن نارگیل

• سرکه سیب

• جوش شیرین

نتیجه‌گیری

عفونت قارچی واژن یکی از شایع‌ترین مشکلات زنان است که اغلب به دلیل برهم خوردن تعادل فلور طبیعی واژن ایجاد می‌شود. شایع‌ترین عامل آن کاندیدا آلبیکانس است که معمولاً به درمان پاسخ خوبی می‌دهد. با این حال، عفونت‌های ناشی از سایر گونه‌های کاندیدا ممکن است مقاوم‌تر بوده و نیاز به بررسی‌های دقیق‌تر آزمایشگاهی داشته باشند.

تشخیص به‌موقع، رعایت اصول درمانی و پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها نقش مهمی در پیشگیری از عود عفونت قارچی واژن دارد.